KHK SA, największy holding zrzeszający firmy komunalne w Polsce, podatkowa grupa kapitałowa notowana na liście 500 największych przedsiębiorstw dziennika Rzeczpospolita odważnie wkracza w biznes jutra. Zarządza, inspiruje, przeciera szlaki już od 30 lat. W 2026 roku obchodzi swój „perłowy” jubileusz”.
– KHK SA od początku, czyli od 1996 roku był innowacyjnym przedsiębiorstwem. Sam pomysł wykorzystania ówczesnych przepisów podatkowych aby odprowadzać mniejsze podatki był ewenementem w Polsce. Zaoszczędzone środki przeznaczaliśmy na inwestycje, szczególnie te w komunikację, która była wtedy mocno w tyle. Teraz możemy poszczycić się najnowocześniejszym niskoemisyjnym taborem w Polsce i innowacjami wprowadzanymi w KHK i wszystkich spółkach grupy. To niewątpliwy sukces, który jest naszym udziałem – mówi Bogusław Kośmider, prezes Zarządu Krakowskiego Holdingu Komunalnego SA w Krakowie.
KHK SA to spółka ale również podatkowa grupa kapitałowa, w skład której wchodzą krakowskie spółki komunalne: Wodociągi Miasta Krakowa, Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej i Arena Kraków. Utworzenie grupy kapitałowej było bardzo nowoczesnym przedsięwzięciem, jest to jeden z nielicznych tego typu związków kapitałowych w sferze polskiej gospodarki komunalnej.
KHK SA jest właścicielem i operatorem Ekospalarni Kraków, jednej z największych i, pomimo prawie 10 lat eksploatacji – najnowocześniejszych tego typu zakładów w Polsce i Europie. Została wybudowana zgodnie z BAT – najlepszymi dostępnymi technikami, jest też stale unowocześniana. W połowie 2023 roku uruchomiono w niej instalację odzysku ciepła ze spalin, która w pierwszym pełnym roku pracy pozwoliła wytworzyć o 25% więcej ciepła bez konieczności spalania większej ilości odpadów. Umożliwia też uzyskanie więcej korzyści: obniża temperaturę spalin, zmniejsza emisję CO2 do atmosfery oraz pozwala na znaczną redukcję zużycia wody z sieci wodociągowej. W Ekospalarni Kraków realizowane są projekty z udziałem AI, które pomagają w optymalizacji pracy zakładu i osiąganiu jak najlepszych wyników spalania i produkcji energii. Ekospalarnia Kraków realizując i planując projekty z jej wykorzystaniem po raz kolejny staje się prekursorem i liderem najnowocześniejszych rozwiązań technologicznych zarówno w Polsce, jak i w Europie.- Wychodzimy z założenia, że kto nie idzie do przodu, ten się cofa. W myśl tej maksymy stale modernizujemy nasz zakład, a projekty oparte na sztucznej inteligencji są najnowszym narzędziem, które pomaga nam osiągnąć coraz lepsze wyniki zarówno produkcyjne, jak i, w przyszłości, finansowe – mówi prezes Bogusław Kośmider.
Zrównoważony rozwój i zielona transformacja to zadania, które są realizowane w KHK w kontekście prowadzonego procesu technologicznego, ale nie tylko. To działania edukacyjne dla mieszkańców, bo o ekologicznym i nowoczesnym podejściu do systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w mieście warto uczyć od najmłodszych lat. To wreszcie wyzwania, które stoją przed spółką, jak np. raportowanie ESG, do którego władze KHK podchodzą bardzo poważnie, podnoszą w tym zakresie kompetencje kadry kierowniczej. Ze względu na charakter spółki konieczne jest specyficzne dla obszaru ESG działanie obejmujące szeroki, różnorodny zakres zagadnień. Obejmować on będzie zarówno realizację zadań KHK, prowadzenia Ekospalarni, jak i zadania z zakresu gospodarowania wodą, energią, organizacji transportu zbiorowego oraz organizacji wydarzeń przez poszczególne spółki grupy.
Spółka realizuje zadania w duchu gospodarki o obiegu zamkniętym na wielu płaszczyznach. Przyjęta strategia obejmuje zakres realizacji polityki inwestycyjnej i operacyjnej, zawierającej założenia koncepcji zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym. Wpisują się one w filozofię budowy „łańcucha wartości” związanego z: działalnością Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów (ZTPO), prowadzeniem działań rozwojowych, edukacyjnych i promocyjnych, współpracą zewnętrzną z jednostkami organizacyjnymi Gminy Miejskiej Kraków, w tym w szczególności spółkami miejskimi wchodzącymi w skład grupy kapitałowej KHK SA, środowiskiem naukowym i partnerami zagranicznymi w zakresie prac badawczo-rozwojowych. Wspomniana wcześniej instalacja odzysku ciepła ze spalin jest klasycznym przykładem inwestycji w duchu GOZ.
KHK SA jest liderem grup zakupowych pozwalających na znaczne oszczędności przy zakupie m. in. energii dla miasta. – Obecnie są trzy grupy zakupowe, a zapewne będzie ich więcej. Jedna grupa dotyczy zakupu energii elektrycznej, są w niej 384 podmioty – m.in. szkoły, instytucje miejskie (np. Urząd Miasta, Zarząd Budynków Komunalnych czy Zarząd Dróg Miasta Krakowa) i miejskie spółki. Jak to się mówi, duży może więcej. Kupując energię wspólnie, z racji wolumenu kupujemy ją taniej. Mamy też specjalistów, którzy wiedzą, kiedy kupować energię, żeby to się najlepiej opłacało. Przykładowo w tym roku Grupa Zakupowa Energii Elektrycznej (GZEE) w samym tylko pierwszym kwartale przyniosła ok. 5 mln zł oszczędności. Co prawda rok jeszcze się nie skończył, ale myślę, że śmiało mogę oszacować co najmniej kilkunastomilionowe korzyści ekonomiczne na zakupie prądu dla miasta. Przypomnę, że od 2021 roku kupujemy wyłącznie energię zieloną, czyli odnawialną, to nasz wkład w zieloną transformację. A myślimy już o kolejnych ruchach, jeśli chodzi o modyfikację działań w zakresie GZEE. Mamy również grupę zakupową gazu, która skupia około 200 podmiotów i powoli się rozrasta. Jesteśmy też liderem Grupy Zakupowej „Elektromobilność dla Gminy Miejskiej Kraków” – mówi B. Kośmider.
Plany KHK SA na kolejne lata są ambitne. – W Unii Europejskiej wejdą – choć na szczęście dla nas z opóźnieniem – opłaty za emisję dwutlenku węgla. Elektrownie, elektrociepłownie czy cementownie już są w to włączone i muszą płacić, spalarnie odpadów jeszcze nie, ale już teraz planujemy inwestycję w instalację wychwytu CO2, zwłaszcza gdyby udało się na to pozyskać unijne pieniądze. Mielibyśmy wówczas efekt ekonomiczny i ekologiczny – tłumaczy prezes Zarządu KHK SA. Warto dodać, że instalacja wychwytu CO2 również jest elementem gospodarki o obiegu zamkniętym. Jeśli spółce uda się zrealizować tę inwestycję, w przyszłości nie tylko nie będzie musiała ponosić wysokich kosztów zakupu świadectw emisji CO2, ale także przyczyni się do poprawy jakości powietrza w okolicy Krakowa, co leży w interesie mieszkańców. Kolejnym innowacyjnym projektem jest produkcja wodoru. Pomysł ten ściśle wiąże się z budową dużej farmy fotowoltaicznej, przy której mógłby powstać magazyn energii i urządzenia do produkcji wodoru. Ten z kolei można wykorzystywać np. do zasilania miejskich autobusów wodorowych i innych pojazdów. Obecnie spółka prowadzi prace badawcze w tym zakresie. Wszystko to będzie mogło być realizowane pod warunkiem zdobycia zewnętrznego finansowania, wtedy projekty mogłyby być realizowane w perspektywie kilku najbliższych lat. – Jak więc widać, innowacyjnych pomysłów mamy co najmniej kilka. Po co to wszystko robimy? Bo nie tylko jesteśmy ważnym podmiotem w zakresie zagospodarowania odpadów, ale również chcemy być jednym z innowacyjnych hubów w Krakowie. Wokół tej tematyki na pewno dużo będzie się działo. I to jest właśnie, w moim mniemaniu biznes jutra. Europa i świat idą właśnie w tym kierunku. Uczymy się od innych, ale i inni uczą się od nas.