Rząd planuje ponowne uregulowanie zasad wykonywania zawodu zarządcy nieruchomości. Zarządzaniem nieruchomościami będzie mogła zajmować się wyłącznie osoba wpisana do Centralnego Rejestru Zarządców Nieruchomości. Projekt przewiduje również przywrócenie odpowiedzialności zawodowej, kary finansowe oraz możliwość czasowego, a nawet całkowitego zakazu wykonywania zawodu.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD438. Za jego przygotowanie odpowiada Minister Finansów i Gospodarki. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to IV kwartał 2026 r. Jak wskazano w założeniach projektu, obecne przepisy nie przewidują spójnego mechanizmu uzyskiwania prawa do wykonywania zawodu zarządcy nieruchomości. Po deregulacji zawodu do świadczenia usług w tym zakresie wymagane jest przede wszystkim prowadzenie działalności gospodarczej, zawarcie umowy o zarządzanie oraz posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia OC. Zdaniem projektodawców utrudnia to właścicielom nieruchomości i wspólnotom mieszkaniowym weryfikowanie kwalifikacji oraz wiarygodności osób, którym powierzają zarządzanie swoim majątkiem.
Jeden, centralny rejestr
Jedną z najważniejszych zmian ma być utworzenie Centralnego Rejestru Zarządców Nieruchomości, prowadzonego przez ministra właściwego do spraw budownictwa. Zarządcą nieruchomości będzie mogła być osoba fizyczna wpisana do tego rejestru. Uzyskanie wpisu ma następować na wniosek i za opłatą, po sprawdzeniu m.in., czy kandydat posiada pełną zdolność do czynności prawnych oraz nie był karany za określone przestępstwa. Tylko osoba figurująca w rejestrze będzie mogła wykonywać czynności zarządzania nieruchomościami. Rejestr będzie publicznie dostępny. Mają się w nim znaleźć m.in. informacje o posiadanym przez zarządcę ubezpieczeniu OC oraz o podmiotach, na rzecz których świadczy on usługi. Zarządcy będą mieli obowiązek bieżącego aktualizowania tych informacji.
Więcej obowiązków
Projekt ma również dokładniej określić, czym jest zarządzanie nieruchomością i jakie czynności należą do podstawowych obowiązków zarządcy niezależnie od postanowień konkretnej umowy. Ustawa ma wskazywać także minimalny zakres postanowień, które będzie musiała zawierać każda umowa o zarządzanie nieruchomością. Zarządca będzie zobowiązany m.in. do wykonywania zawodu zgodnie z prawem, ze szczególną starannością i bezstronnością, a także do stałego podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Utrzymany zostanie obowiązek posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Jednocześnie zapowiedziano podwyższenie obecnej minimalnej sumy gwarancyjnej wynoszącej 50 tys. euro.
Powróci odpowiedzialność zawodowa
Istotną zmianą będzie przywrócenie systemu odpowiedzialności zawodowej zarządców nieruchomości. Postępowania w takich sprawach ma prowadzić minister właściwy do spraw budownictwa. Postępowanie będzie mogło zostać wszczęte przede wszystkim na wniosek strony umowy o zarządzanie nieruchomością, po wniesieniu opłaty. W wyjątkowych przypadkach możliwe będzie także podjęcie sprawy z urzędu. Postępowanie wyjaśniające ma prowadzić Komisja do spraw Odpowiedzialności Zawodowej Zarządców Nieruchomości. Po zbadaniu sprawy będzie ona mogła wystąpić o zastosowanie wobec zarządcy kary albo o umorzenie postępowania. Dodatkowo zarządca, który poda w Centralnym Rejestrze Zarządców Nieruchomości nieprawdziwe informacje albo nie uzupełni wymaganych danych w terminie, będzie mógł zostać ukarany administracyjną karą pieniężną w wysokości do 50 tys. zł. Sankcje finansowe mają grozić również osobom wykonującym czynności zarządzania bez wymaganego wpisu do rejestru, bez zachowania wymaganej formy wykonywania zawodu lub bez zawartej umowy o zarządzanie. Nadal karane będzie także wykonywanie działalności bez aktualnego ubezpieczenia OC.
Na obecnym etapie są to planowane rozwiązania wynikające z wpisu do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Ich ostateczny kształt będzie zależał od treści projektu ustawy i dalszego przebiegu procesu legislacyjnego.
